İç Denetim

İç denetim, işletmelerde mali tabloların güvenilirliğini arttırma, yasa ve düzenlemelere uyumu sağlamanın yanı sıra süreçlerin etkinliğini değerlendirmek amacıyla faaliyetlerini yürütür. Çalışmaları sırasında iç kontrollerin tasarımının, etkinliğinin, verimliliğinin ve yeterliliğinin değerlendirilmesini sağlar. Böylece, üst yönetim için vazgeçilmez bir görev üstlenir.

İç denetim faaliyetleri, yalnız münferit hatalara odaklanmak yerine ileride oluşabilecek sistematik hataları engelleme ve süreçlerin verimliliğini sağlama bakış açısıyla kök nedenlere inmelidir.
Süreç denetimi, ilgili faaliyetin ilk girdiden başlayarak departman bağımsız ve kapsamlı şekilde tüm adımlarının değerlendirilmesine olanak verir. Böylece, ilgili sürecin sonuç ve çıktısını (rapor, mali tablo, maliyet, hizmet, ürün… gibi) etkileyebilecek risklerin belirlenmesine ve makul güvence verilmesine destek olur. Risk odaklı iç denetim yaklaşımıyla kurumun hedefleri de dikkate alınarak öncelik verilmesi gereken süreçler ve alt süreçler belirlenmelidir.

Amerika’da Sarbanes Oxley kanunu kurumlarda iç kontrol mekanizmasının güçlendirilmesi gerekliliğinin ve bu konuda yönetimin sorumluluklarının altını çizmiştir. Ülkemizde ise 2012 yılında yayımlanan Türk Ticaret Kanunu ile iç kontrol sisteminin sağlanması, iç denetim ve ilgili komitelerin oluşturulması konuları önem kazanmıştır. Bu çerçevede iç denetim, yönetim kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez bir görevi olarak ifade edilmektedir.
Ayrıca, BDDK ve SPK tarafından yapılan düzenlemelerde denetim ve denetim komitesi ile ilgili oluşan mevzuatın etkisi, Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ile kamu kuruluşlarının iç denetimine ilişkin düzenlemelerin etkisiyle finans, reel sektör ve kamu kuruluşlarında iç denetimin yasal bir gereklilik haline geldiği, yönetim kurulu, üst düzey yönetimler ve denetim profesyonellerinin rol ve sorumluluklarının arttığı bir dönem başlamıştır.

İç denetim; kurumun faaliyetlerine değer katmak ve geliştirmek amacıyla tasarlanmış bağımsız, tarafsız güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir. Risk yönetimi, kontrol ve yönetim süreçlerinin etkinliği, sistematik ve disiplinli bir yaklaşımla değerlendirip geliştirerek kurumun hedeflerine ulaşmasına yardımcı olmanın öngörüldüğü yeni tanımı ile iç denetim, hata odaklı klasik yaklaşımın terk edildiği, süreç odaklı yeni yaklaşımı ile proaktif bir işlev üstlenmiştir. Bu yeni işlevin anahtar ifadesi 'Değer Yaratmak' tır. Bu nedenle iç denetim faaliyetinden sorumlu profesyonellerin çalışma usul ve esasları geçmişte alışılagelen yaklaşımlardan çok farklılaşmakta, insan, teknoloji ve eğitim ihtiyaçları ortaya çıkarmaktadır.

İç denetim faaliyetinin başarılı olması, güvence denetimlerinin sağlıklı yürütülmesi ve danışmanlık hizmetlerinin katma değer sağlayabilmesi için yönetimin iç denetim faaliyetlerine inancı ve desteği kaçınılmazdır. Başarı için gerekli unsurlardan bir diğeri ise, iç denetim fonksiyonunun iç denetim faaliyetinin bağımsızlığını ve tarafsızlığını sağlayacak biçimde konumlandırılmasıdır. İç Denetim alanında görevlendirilecek kişilerin yetkinlikleri göreve uygun olmalı, mesleki sertifika sahibi ya da sertifika almaya aday kişiler arasından seçilmelidir.